Aktualności - Pracownia Fizjologii i Toksykologii Rozrodu
Aktualności
Warsztatowo
Transkryptomika przestrzenna w praktyce - tak spędziłyśmy początek września!
Nasz zespół, w tym dr Patrycja Kurowska, mgr Oliwia Szkraba, mgr Paula Ajersch-Sroka, oraz mgr Michalina Cielińska wzięły udział w V4SDB Student Summer School 2026 organizowanej na ELTE Eötvös Loránd University w Budapeszcie
Tegoroczna szkoła letnia była poświęcona analizie danych spatial transcriptomics. Podczas wykładów i intensywnych zajęć praktycznych miałyśmy okazję pracować z danymi pochodzącymi z różnych technologii, m.in. Visium, Xenium, DBiT-seq i MERFISH, poznając kolejne etapy ich przetwarzania, analizy i interpretacji.
Było dużo bioinformatyki, dużo nowych narzędzi i jeszcze więcej okazji do zastanowienia się, jak połączyć informacje o ekspresji genów z ich dokładną lokalizacją w tkance – czyli spojrzeć na transkryptomikę z zupełnie nowej, przestrzennej perspektywy
Nasz zespół, w tym dr Patrycja Kurowska, mgr Oliwia Szkraba, mgr Paula Ajersch-Sroka, oraz mgr Michalina Cielińska wzięły udział w V4SDB Student Summer School 2026 organizowanej na ELTE Eötvös Loránd University w Budapeszcie
Tegoroczna szkoła letnia była poświęcona analizie danych spatial transcriptomics. Podczas wykładów i intensywnych zajęć praktycznych miałyśmy okazję pracować z danymi pochodzącymi z różnych technologii, m.in. Visium, Xenium, DBiT-seq i MERFISH, poznając kolejne etapy ich przetwarzania, analizy i interpretacji.
Było dużo bioinformatyki, dużo nowych narzędzi i jeszcze więcej okazji do zastanowienia się, jak połączyć informacje o ekspresji genów z ich dokładną lokalizacją w tkance – czyli spojrzeć na transkryptomikę z zupełnie nowej, przestrzennej perspektywy
Publikujemy
Nowa publikacja naszego zespołu
Jak adropina – peptyd związany z regulacją metabolizmu i homeostazy energetycznej – wpływa na funkcjonowanie jajnika i dojrzewanie oocytów
W najnowszej pracy autorstwa dr Patrycja Kurowska zbadaliśmy rolę układu adropina/GPR19 w pęcherzykach jajnikowych świni oraz jego znaczenie dla funkcjonowania komórek ziarnistych i dojrzewania oocytów in vitro
Badania wykazały, że adropina wpływa na wiele procesów istotnych dla prawidłowego rozwoju pęcherzyka jajnikowego. W komórkach ziarnistych:
• zmniejszała żywotność i proliferację komórek oraz hamowała progresję cyklu komórkowego,
• regulowała wydzielanie hormonów steroidowych – obniżała wydzielanie estradiolu, jednocześnie zwiększając wydzielanie progesteronu,
• wpływała na apoptozę i procesy związane z autofagią,
• działała poprzez kluczowe szlaki sygnałowe, m.in. AKT, ERK1/2 i PKA.
Co szczególnie ciekawe, adropina jednocześnie wspierała dojrzewanie oocytów, zwiększała wydzielanie progesteronu oraz wykorzystanie lipidów w kompleksach oocyt–komórki wzgórka jajonośnego. Uzyskane wyniki pokazują, że adropina może być ważnym metabolicznym regulatorem rozwoju pęcherzyka jajnikowego, działając zarówno na komórki ziarniste, jak i bezpośrednio na proces dojrzewania oocytów.
Zachęcamy do lektury! ->
Jak adropina – peptyd związany z regulacją metabolizmu i homeostazy energetycznej – wpływa na funkcjonowanie jajnika i dojrzewanie oocytów
W najnowszej pracy autorstwa dr Patrycja Kurowska zbadaliśmy rolę układu adropina/GPR19 w pęcherzykach jajnikowych świni oraz jego znaczenie dla funkcjonowania komórek ziarnistych i dojrzewania oocytów in vitro
Badania wykazały, że adropina wpływa na wiele procesów istotnych dla prawidłowego rozwoju pęcherzyka jajnikowego. W komórkach ziarnistych:
• zmniejszała żywotność i proliferację komórek oraz hamowała progresję cyklu komórkowego,
• regulowała wydzielanie hormonów steroidowych – obniżała wydzielanie estradiolu, jednocześnie zwiększając wydzielanie progesteronu,
• wpływała na apoptozę i procesy związane z autofagią,
• działała poprzez kluczowe szlaki sygnałowe, m.in. AKT, ERK1/2 i PKA.
Co szczególnie ciekawe, adropina jednocześnie wspierała dojrzewanie oocytów, zwiększała wydzielanie progesteronu oraz wykorzystanie lipidów w kompleksach oocyt–komórki wzgórka jajonośnego. Uzyskane wyniki pokazują, że adropina może być ważnym metabolicznym regulatorem rozwoju pęcherzyka jajnikowego, działając zarówno na komórki ziarniste, jak i bezpośrednio na proces dojrzewania oocytów.
Zachęcamy do lektury! ->
Publikujemy
Z radością dzielimy się naszą najnowszą publikacją w czasopiśmie Molecular and Cellular Endocrinology, głównego autorstwa dr Natalia Respekta-Długosz, która powstała we współpracy z naukowcami z Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM), Polska Akademia Nauk (PAN) oraz INRAE we Francji.
W naszych badaniach skupiliśmy się na omentynie-1 (OMNT1) - adipokinie, która może stanowić ważne ogniwo łączące metabolizm z funkcjonowaniem układu rozrodczego. Sprawdziliśmy, w jaki sposób OMNT1 wpływa na komórki przedniego płata przysadki mózgowej, jednego z kluczowych elementów regulujących gospodarkę hormonalną organizmu.
Wykorzystując wysokoprzepustową technikę LC-MS (chromatografię cieczową połączoną ze spektrometrią mas), analizę proteomiczną oraz badania funkcjonalne w modelu in vitro, porównaliśmy odpowiedź komórek przysadki pochodzących od świń ras różniących się profilem metabolicznym.
Wyniki pokazały, że omentyna-1 wpływa na białka i procesy związane z cyklem komórkowym, proliferacją, apoptozą, replikacją DNA oraz regulacją ekspresji genów. Co istotne, odpowiedź na OMNT1 różniła się pomiędzy badanymi rasami.
Nasze wyniki dostarczają kolejnych dowodów na to, że sygnały metaboliczne pochodzące z tkanki tłuszczowej mogą bezpośrednio modulować funkcjonowanie przysadki, a omentyna-1 może uczestniczyć w komunikacji pomiędzy metabolizmem a układem rozrodczym.
Badania zostały sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu OPUS 19 (2020/37/B/NZ9/01154), którego kierownikiem była prof. dr hab. Agnieszka Rak. Realizację badań wsparło również stypendium START 2026 Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyznane dr Natalii Respekcie-Długosz oraz Towarzystwo Biologii Rozrodu, które sfinansowało jej pobyt badawczy w laboratorium prof. Tadeusza Kamińskiego w Wydział Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie.
Serdecznie dziękujemy wszystkim współautorom i współpracownikom z Uniwersytetu Jagiellońskiego, UWM, Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN oraz INRAE za zaangażowanie, wiedzę, wspólną pracę i pasję!
Kolejny krok w kierunku lepszego zrozumienia, w jaki sposób adipokiny łączą metabolizm, funkcjonowanie przysadki i rozród.
Zachęcamy do lektury! ->
W naszych badaniach skupiliśmy się na omentynie-1 (OMNT1) - adipokinie, która może stanowić ważne ogniwo łączące metabolizm z funkcjonowaniem układu rozrodczego. Sprawdziliśmy, w jaki sposób OMNT1 wpływa na komórki przedniego płata przysadki mózgowej, jednego z kluczowych elementów regulujących gospodarkę hormonalną organizmu.
Wykorzystując wysokoprzepustową technikę LC-MS (chromatografię cieczową połączoną ze spektrometrią mas), analizę proteomiczną oraz badania funkcjonalne w modelu in vitro, porównaliśmy odpowiedź komórek przysadki pochodzących od świń ras różniących się profilem metabolicznym.
Wyniki pokazały, że omentyna-1 wpływa na białka i procesy związane z cyklem komórkowym, proliferacją, apoptozą, replikacją DNA oraz regulacją ekspresji genów. Co istotne, odpowiedź na OMNT1 różniła się pomiędzy badanymi rasami.
Nasze wyniki dostarczają kolejnych dowodów na to, że sygnały metaboliczne pochodzące z tkanki tłuszczowej mogą bezpośrednio modulować funkcjonowanie przysadki, a omentyna-1 może uczestniczyć w komunikacji pomiędzy metabolizmem a układem rozrodczym.
Badania zostały sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu OPUS 19 (2020/37/B/NZ9/01154), którego kierownikiem była prof. dr hab. Agnieszka Rak. Realizację badań wsparło również stypendium START 2026 Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyznane dr Natalii Respekcie-Długosz oraz Towarzystwo Biologii Rozrodu, które sfinansowało jej pobyt badawczy w laboratorium prof. Tadeusza Kamińskiego w Wydział Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie.
Serdecznie dziękujemy wszystkim współautorom i współpracownikom z Uniwersytetu Jagiellońskiego, UWM, Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN oraz INRAE za zaangażowanie, wiedzę, wspólną pracę i pasję!
Kolejny krok w kierunku lepszego zrozumienia, w jaki sposób adipokiny łączą metabolizm, funkcjonowanie przysadki i rozród.
Zachęcamy do lektury! ->
Popularyzacja nauki
Czy tkanka tłuszczowa może wpływać na płodność? Zdecydowanie jest tu więcej do opowiedzenia, niż mogłoby się wydawać!
Dr Patrycja Kurowska z naszego zespołu była gościnią podcastu Copernicus, gdzie w rozmowie z red. Marią Hawranek opowiedziała o tym, jak metabolizm łączy się z funkcjonowaniem układu rozrodczego
W centrum rozmowy znalazły się adipokiny oraz ich wpływ na funkcjonowanie jajników, dojrzewanie komórek jajowych, rozwój zarodka czy przebieg ciąży. Jest też o tym, dlaczego otyłość może utrudniać zajście w ciążę i jak badania nad komunikacją między metabolizmem a układem rozrodczym mogą pomóc lepiej zrozumieć zaburzenia płodności
Nie zabrakło również trochę „od kuchni” o pracy naukowca - dowiecie się o modelach zwierzęcych, współpracy, bieżących projektach i o tym, jak badania podstawowe mogą przekładać się na realne problemy związane ze zdrowiem reprodukcyjnym
Bardzo polecamy całą rozmowę! ->
Dr Patrycja Kurowska z naszego zespołu była gościnią podcastu Copernicus, gdzie w rozmowie z red. Marią Hawranek opowiedziała o tym, jak metabolizm łączy się z funkcjonowaniem układu rozrodczego
W centrum rozmowy znalazły się adipokiny oraz ich wpływ na funkcjonowanie jajników, dojrzewanie komórek jajowych, rozwój zarodka czy przebieg ciąży. Jest też o tym, dlaczego otyłość może utrudniać zajście w ciążę i jak badania nad komunikacją między metabolizmem a układem rozrodczym mogą pomóc lepiej zrozumieć zaburzenia płodności
Nie zabrakło również trochę „od kuchni” o pracy naukowca - dowiecie się o modelach zwierzęcych, współpracy, bieżących projektach i o tym, jak badania podstawowe mogą przekładać się na realne problemy związane ze zdrowiem reprodukcyjnym
Bardzo polecamy całą rozmowę! ->
Publikujemy
Nowa publikacja naszego zespołu! Tym razem dzielimy się popularnonaukową pracą przeglądową, która ukazała się w czasopiśmie KOSMOS
Głównym tematem artykułu „Rola feniksyny w regulacji funkcji hormonalnej organizmu” jest właśnie feniksyna – neuropeptyd występujący w dwóch aktywnych formach, feniksynie-14 i feniksynie-20, którego działanie obejmuje wiele elementów układu hormonalnego
W publikacji zebrana została aktualna wiedza na temat feniksyny i jej receptora GPR173 oraz ich znaczenia w funkcjonowaniu m.in. podwzgórza, przysadki, trzustki, wątroby, żołądka, tkanki tłuszczowej i gonad. Przyglądamy się także roli feniksyny w regulacji metabolizmu, przyjmowania pokarmu, wzrostu i reprodukcji oraz zmianom jej syntezy obserwowanym w niektórych zaburzeniach endokrynnych.
Autorkami pracy są dr Ewa Mlyczyńska, dr Monika Dawid, dr Karolina Kubicka, dr Natalia Respekta-Długosz, dr Patrycja Kurowska i prof. dr hab. Agnieszka Rak. Gratulacje dla całego zespołu!
Zachęcamy do lektury ->
Głównym tematem artykułu „Rola feniksyny w regulacji funkcji hormonalnej organizmu” jest właśnie feniksyna – neuropeptyd występujący w dwóch aktywnych formach, feniksynie-14 i feniksynie-20, którego działanie obejmuje wiele elementów układu hormonalnego
W publikacji zebrana została aktualna wiedza na temat feniksyny i jej receptora GPR173 oraz ich znaczenia w funkcjonowaniu m.in. podwzgórza, przysadki, trzustki, wątroby, żołądka, tkanki tłuszczowej i gonad. Przyglądamy się także roli feniksyny w regulacji metabolizmu, przyjmowania pokarmu, wzrostu i reprodukcji oraz zmianom jej syntezy obserwowanym w niektórych zaburzeniach endokrynnych.
Autorkami pracy są dr Ewa Mlyczyńska, dr Monika Dawid, dr Karolina Kubicka, dr Natalia Respekta-Długosz, dr Patrycja Kurowska i prof. dr hab. Agnieszka Rak. Gratulacje dla całego zespołu!
Zachęcamy do lektury ->